Balkan Göçmenleri Platformu | BGP

Balkanlar’da tarihte bu hafta: 26 Temmuz - 01 Ağustos

24 Ağustos 1903: Nasır Paşa komutasında gerçekleştirilen askeri harekâtla İlinden isyanı hızla bastırılmaya başlandı. VMRO yani Makedon İç Devrimci Örgütü’nün Avrupa’nın dikkatini bölgeye çekmek düzenlediği tarihin en kanlı isyanlarından biri olan İllinden 2 Ağustos 1903’te başlar. Çetelerin öncelikli hedefi Müslümanlar olur.  Çünkü amaç, gerçekte Kiliseler Savaşı olarak yaşanan Makedonya sorununa, Müslümanları da dâhil ederek olayı bir Müslüman Hıristiyan çatışması olarak göstermektir. Misha Glenny’nin aktarmasına göre saldırılarda Sırp, Rum, Ulah, Bulgar ve Türk sivillerden binlercesi ya öldürülmüş ya ırzlarına geçilmiş; 119 köy yakılmış, 8400 ev yıkılmış, 50 bin kişi dağlara kaçmak zorunda bırakılmış ve bunların çoğu gelen sert kışta ölmüşlerdir. Kısaca Makedonya kan gölünde boğulmaktadır. Osmanlı egemenliği ise sadece sözdedir. Çünkü Makedonya’nın her tarafı yabancı subaylar ve temsilcilerin idaresi altındadır.

25 Ağustos 1859: Kafkas direnişi sona erdi. Güçlü Rus ordusu karşısında durmanın daha fazla mümkün olmadığını anlayan Şeyh Şamil’in teslim olmasıyla, Kafkasya’da Çarlık Rusya’sına karşı yürütülen direniş biter. Ancak yaklaşık yarım yüzyıl süren Kafkas direnişi sayesinde Rus Çarlığı, Türkiye’nin doğusuna yönelik planlarını uzun süre ertelemek zorunda kalmıştır. Rus çarlığı Balkanlarda yürüttüğü kirli savaşın bir örneğini de burada vermiştir. Kendisi bizzat kıyıma tanıklık etmiş olan Lev Tolstoy’un yaşananlarla ilgili gözlemleri şu şekildedir: “Avullara (köylere) gece karanlığında dalıvermek adet edinilmişti; böylece, tam baskına uğramış olan kadınlar ve çocuklar kaçacak zaman bulamıyordu ve gece karanlığının örtüsü altında Rus askerlerin, ikişer üçer evlere girmesini izleyen dehşet sahneleri öylesineydi ki, bunları hiçbir resmi rapor görevlisi [raporunda] aktarmağa cesaret edemezdi.”

26 Ağustos 1922: Büyük Taarruz’un ya da diğer adıyla Başkomutanlık Meydan Savaşı’nın ilk aşaması başladı. 26 Ağustos gecesi 5. Süvari Kolordusu, Ahır Dağları üzerindeki Yunanların gece savunmadığı Ballıkaya mevkiinden sızma yaparak Yunan hatlarının gerisine intikale başladı. Aynı gecenin sabahı Başkomutan Mustafa Kemal Paşa, yanında kurmay heyetiyle birlikte Kocatepe'deki yerini aldı. 04.30’da topçuların taciz ateşiyle başlayan saldırı, saat 05.00'te önemli noktalara yoğun topçu ateşi ile devam etti ve 30 Ağustos’taki genel ve kesin sonuç alıcı saldırıya kadar böyle devam etti. 9 Eylül 1922’de İzmir’in geri alınmasıyla da son buldu.

26 Ağustos 1991:  İskeçeli din görevlileri, müftü atanmasını protesto için, 27 Ağustos ile 11 Eylül tarihleri arasında camilerde ezan okunmaması ve cemaatle namaz kılınmaması kararı aldı.

26-28 Ağustos 1992:  “Eski Yugoslavya Üzerine Uluslararası Konferans” Londra’da düzenlendi. Bosna Savaşı’nın sona erdirilmesinde Batı kaynaklı herhangi bir askeri müdahaleye yer verilmemesi ve savaşın diplomatik araçlarla çözülmesi gerektiği üzerinde duruldu. Bu karar, Sırp liderler Slobodan Miloşeviç ve Radovan Karaciç açısından tam bir zaferdi.

27 Ağustos 1953:  Yunanistan, ülkeden göç edenlerin mülklerine, devletin el koymasını öngören 2536 sayılı yasayı kabul etti.

29 Ağustos 1995:      Bosnalı Sırpların mevzilerini hedef alan ve birkaç gün sürecek olan NATO müdahalesi başlatıldı. Radar ve haberleşme sistemleri, silah depoları, bazı askeri üsler gibi askeri unsurlar, temel müdahale hedefleri oldu.

30 Ağustos 1922: 26 Ağustos 1922’de başlayan Büyük Taarruz’un zaferle taçlandığı gün. Bugün yapılan hücum ile Yunan hatları tamamen çökmüş, Yunan ordusu bozguna uğramış ve dağılmıştır. 9 Eylül 1922’de İzmir’in de geri alınmasıyla birlikte emperyalizmin çıkarlarına hizmet eden Yunanistan’ın Anadolu macerası son bulmuştur.  

31 Ağustos 1913: Gümülcine geri alındı ve aynı gün Garbi Trakya Hükümeti Müstakilesi yani Batı Trakya Cumhuriyeti'nin kurulduğu  tüm dünyaya şu sözlerle duyuruldu: “Allah’ımıza dayanarak ve benliğimize güvenerek bu günden itibaren İslam’ı, Hıristiyan’ı, Türkü, Bulgarı aynı hukuka malik almak şartıyla Garbi Trakya Hükümeti Müstakilesi’ni ilan eylemiş olduk.”        

1 Eylül 1897: Türkçe bir gazete olan Sada,  Bulgaristan’ın ikinci büyük kenti olan Filibe’de yani Plovdiv’de yayınlanmaya başladı.  

1 Eylül 1905: Türkçe bir gazete olan Tuna, Bulgaristan’ın Tuna kıyısındaki bulunan ve Romanya’ya geçiş noktalarından biri olan Rusçuk’ta yani Ruse’de yayınlanmaya başladı.

1 Eylül 1888: Dobruca’da Türkler ilk gazeteleri olan Dobruca gazetesini, Türkçe ve Romence olarak çıkarmaya başladı.

1 Eylül 1913: İskeçe geri alındı. 31 Ağustos 1913’de Batı Trakya’ya Geçici Hükümeti’ni ilan edilişinin hemen ardından harekete geçen güçler, bir gün sonra İskeçe’yi geri aldı.

1 Eylül 1921: Türkçe bir gazete olan Koca Balkan,  Bulgaristan’ın ikinci büyük kenti olan Filibe’de yani Plovdiv’de yayınlanmaya başladı.

1 Eylül 1922: Türkçe bir gazete olan Terbiye Ocağı, Bulgaristan’ın Eskicuma yani Tırgovişte kentinde yayınlanmaya başladı.

2 Eylül 1997: Türkçe bir gazete olan Ekspres Önder, Batı Trakya’da yer bulunan İskeçe’de çıkarılmaya başlandı.  İngilizce ve Yunanca ekleri de bulunan gazetenin ilk sayısının basımı İngiltere’de gerçekleştirilmiş, dağıtımı ise İskeçe’de yapılmıştır.

Durhan GÜLER

YORUM BIRAKIN