BALKANLAR - YUNANİSTAN / KAVALA / İBRAHİM PAŞA CAMİİ
Balkan ülkeleri gezimiz kapsamına, Yunanistan'ın liman şehri Kavala'dayız. Limandan şehre girerken ilk yamaçta bizleri İbrahim Paşa Camii karşılıyor.
İbrahim Paşa Camii, 1537 - 1938 yıllarında Kanuni Sultan Süleyman'ın sadrazamı Pargalı İbrâhim Paşa tarafından inşa edilmiş.
Büyük bir külliye olarak Kavala'da yaşayanların önemli ihtiyaçlarını karşılayacak şekilde külliye olarak inşa edilen binalardan, sadece cami ve çifte hamam günümüzde ayakta kalabilmiş.
Osmanlının bölgedeki hakimiyetini kaybetmesiyle külliyede önemli ölçüde tahribatlar ve değişiklikler yaşanmış.
İlk değişiklik 1912 - 1913 yıllarında Kavala’nın Bulgarlar tarafından işgal edilmesiyle yaşanmış.
Caminin minaresi kaidesine kadar yıkılmış, minare kaidesinin üzerine ahşaptan çan kulesi ilave edilerek Bulgar kilisesine çevrilmiş.
30 Ocak 1923 yılında Türkiye ve Yunanistan arasında imzalanan mübadele sözleşmesi (Nüfus Takası) sonucunda Kavala ve çevresinden Türk ve Müslüman nüfus Türkiye'ye göç etmiş.
Mübadele sürecinde Kavala Muhtelit Tali Heyetinde yer alan Türk delege İbrahim Paşazade Hüseyin Bey'in verdiği bilgiye göre, Kavala ve çevresinden 43.500 Türk ve Müslüman mübadil göçmen Türkiye'ye getirilerek, ağırlıklı olarak Bursa, İstanbul, Balıkesir, Edirne, İzmir, İzmit, Samsun, Amasya, Kastamonu, Sinop, Konya, ve Sivas'a yerleştirilmiş.
Bölgenin Yunanistan'a geçmesiyle 1926 -1927 yıllarında bu önemli tarihi eser, Hristiyan Azizi Agios Nikolaos adıyla Yunan kilisesine dönüştürülmüş.
Not; Atalarımızın nerelere gittiğini, ne götürdüğünü ve ne bıraktığını yerinde görmek önemli!
Durhan GÜLER
16.09.2025 Bursa
