BALKANLAR - KAVALA / Kavalalı Mehmed Ali Paşa
Balkan ülkeleri gezimiz kapsamına, Yunanistan'ın Kavala şehrindeki gezimize devam ediyoruz.
Kavala denince ilk akla gelen isim halen hapiste olan Osman Kavala oluyor. Kavala ailesi, 1923 yılında Yunanistan ve Türkiye arasındaki nüfus mübadelesi sırasında Kavala'dan Türkiye'ye göç etmiş.
Diğer bir isim tarihten bildiğimiz Kavala'da Osmanlıya kafa tutan Kavalalı Mehmed Ali Paşa.
Rehberimizin anlatımı ile, vergi vermekten kaçınan köylülerin isyanını bastırarak Osmanlının güvenini kazanmış, Kavala'da Osmanlı ordusunda kumandan olan bir şahsın zengin ve dul akrabası ile evlenmiş ve itibar kazanmış olan Kavalalı Mehmed Ali Paşa.
1821 yılında Mısır’ı işgal eden Fransızlara karşı Kavala’dan gönderilen askerler arasında yer alan Mehmed Ali Paşa orduda yükselir ve binbaşı olarak bölgedeki birliklerin başına getirilir. Buradaki başarılı çalışmalarının sonucunda Mısır Valisi olarak atanır.
1827 yılında Osmanlının bir türlü durduramadığı ve başarısız olduğu Mora isyanını bastırarak ününü arttıran Mehmed Ali Paşa, Osmanlı yönetiminden haddini aşan ve karşılanması zor taleplerde bulunmuş ve istediğini alamayınca isyanlar çıkararak Osmanlıya karşı gelmiş. Bu isyanlar karşısında Osmanlı zor durumda kalmış ve Mehmed Ali Paşa’yı İngiltere ve Rusya’nın yardımı ile durdurabilmiş.
Yunanlılar Mehmed Ali Paşa'nın Osmanlıya karşı çıkmasının ödülü olarak limandan şehre girdikten sonra en yüksek yerde tepede bulunan evini müzeye çevirmiş, hemen yanına da at üstünde elinde kılıcı ile bir heykelini yaptırmışlar.
Kavala'da dikkatimizi çeken başka bir şey daha oldu, şehir merkezine girdiğinizde binaların duvarlarında kan ağlayan göz resimleri gördük, meğer Türkiye'nin 1974 yılında düzenlediği Kıbrıs Barış Harekatında Türk askerine karşı adaya Kavala'dan çok sayıda asker gitmiş ve savaş sırasında Kavalalı çok sayıda asker burada ölmüş, bu kayıplara üzülen Kavalalıların kanlı gözyaşlarıymış bu resimler.
Durhan GÜLER
18.09.2025 Bursa
