Balkan ülkeleri gezimiz kapsamında Kuzey Makedonya'da Manastır'dayız ve rehberimizle beraber şehri tanımaya başlıyoruz.
Manastır (Makedonca: Bitola, Arnavutça: Manastiri), Kuzey Makedonya’nın güneybatısında yer almakta ve ülkenin ikinci büyük şehri durumunda.
Manastır, Pelagonya vadisinin güneyinde, Yunanistan'ın kuzeyinde, Adriyatik Denizi ile Ege Denizi arasında orta noktasında, Balkanlar ile Orta Avrupa arasında köprü konumunda yer alıyor.
Tarihte önemli yeri olan, şiirlere, türkülere, hikayelere ve belgesellere kaynak olan, Kurtuluş Savaşı ve Türkiye Cumhuriyetinin kuruluşunda yer alan en başta Mustafa Kemal Atatürk ve önemli şahsiyetlerin yetiştiği şehrin içinden Dragor Nehri akmaktadır.
Manastır, ülkenin ikinci büyük şehri olması nedeniyle, Türkiye, Bulgaristan, Yunanistan, Sırbistan, Hırvatistan, Karadağ, Romanya, Birleşik Krallık, Fransa, Rusya, Slovenya ve Ukrayna, toplam 12 ülkenin elçiliklerine ev sahipliği yapmakta ve adeta diplomasinin merkezi konumunda ve bu durum şehre her alanda önemli artılar sağlıyor. .
Ülkenin demografik yapısı yüksek ağırlıklı olarak Makedonlar, azınlık olarak Arnavut, Türk, Sırp, Ulah, Boşnak ve Çingenelerden oluşmaktadır.
Şehrin ünlü Şirok (Geniş) sokağının başında Büyük İskender’in babası II. Philip heykeli ve hemen yakınında üstüne bir haç takılmış olan 17. yy. Osmanlı dönemi eserlerinden yaklaşık 30 metrelik bir saat kulesi, İshak Çelebi Camii, Yeni Cami Musevi Sinagogu ve Aziz Dimitri Ortodoks kiliseleri yer alıyor.
Şirok sokağında ilerliyoruz ve Mustafa Kemal’in ilk aşkı olarak bilinen Eleni Karinte’nin evinin önündeyiz, tarihi evin küçük balkonu var.
Rehberimiz, iki farklı dünya insanının, dini ve kültürel farklılıkları nedeniyle bir imkansız aşka tutulan, 16-17 yaşlarında genç bir askeri öğrenci ile Manastırlı güzel Eleni’nin yaşadıkları hüzünlü aşk hikayesini anlatıyor.
Manastır’da en merak ettiğimiz ve en önemli durağımız Mustafa Kemal Atatürk’ün 1896-1898 yılları arasında askeri eğitimini aldığı Manastır Askeri İdadisi (Lisesi)önündeyiz.
Bina restore edilerek Bitola Müzesi olarak hizmet veriyor. Çok sayıda tarihi esere ev sahipliği yapan müzenin ikinci katında Mustafa Kemal için özel bir bölüm ayrılmış.
Burada kıyafetleri, fotoğraflar, savaş çizimleri, kütüphane, büst ve balmumu figürlerin yer aldığı odanın merkezinde ise Eleni’nin Mustafa Kemal’e yazdığı mektup yer alıyor.
Manastır Askeri İdadisinde Mustafa Kemal’in dışında önemli şahsiyetler Kazım Karabekir, Ali Fuat Cebesoy, Ali Fethi Okyar, Salih Bozok, Resneli Niyazi Bey, Fuat Bulca, Nuri Conker, Ömer Naci, Hüseyin Avni Zalimler, Cevat Abbas Gürer, gibi isimler de eğitim almış ve mezun olmuşlar.
Not; Atalarımızın nerelere gittiğini, ne götürdüğünü ve ne bıraktığını yerinde görmek önemli!
Durhan GÜLER
02.10.2025 Bursa
