Balkan Göçmenleri Platformu | BGP

Balkanlar'da tarihte bu hafta: 02 - 08 Mart

1 Mart 1919 Yunanistan’ın Trakya hayalleri… Paris Konferansına katılan Yunanistan Başbakanı Venizelos, Trakya’nın tamamının ülkesine verilmesini talep etti. Bunun üzerine başta İngiltere ve Fransa olmak üzere 1. Dünya Savaşı’nın galip devletleri, Batı ve Doğu Trakya’nın Yunanlılara verilmesi konusunda tavsiye kararı aldı.

02 Mart 1958: Yunanistan'da Konstantin Karamanlis başbakanlıktan istifa etti.

02 Mart 1994: Türkiye'nin ilk ve en çok film çeken kadın yönetmeni Bilge Olgaç, henüz elli dört yaşındayken, Taksim'deki evinde çıkan yangında yanarak öldü. Yönetmenliğe başrolünü Yilmaz Güney'in oynadığı "Üçünüzüde Mıhlarım" adlı filmle başladı. İlk deneyiminde yaşadıklarını şöyle anlatmıştı. "Genç bir kadındım. Üstelik bu işi kadın olarak ilk kez yapan insandım. İlk önce bir kadın ne yapabilir diye bakıyorlardı. Kuşkulu bir bakıştı. Ben de çok sert, bağırıp çağıran bir rolü benimsedim. Fakat sonradan bu rolden vazgeçtim. Çünkü insanlar artık bana inanıyorlar ve güveniyorlardı." Linç adlı filmiyle Adana Altın Koza Film En İyi Yönetmen ödülünü kazandı.1984 yılında çektiği Kaşık Düşmanı filmiyle Antalya Film Şenliği'nde En İyi Üçüncü Film ve En İyi Senaryo ödüllerini, Fransa'da düzenlenen Uluslararası Kadın Yönetmenler Festivali'nde Büyük Ödülü ve Jüri Özel Ödülü'nü kazandı. Gülüşan, İpekçe, Yarın Cumartesi, Gömlek, Kurşun Adres Sormaz Bilge Olgaç'ın yönetmen olarak imza attığı filmler arasındadır.

3 Mart 1949: Atina'da sahnelenen Madame Butterfly temsilinde başrolü oynayan soprano Ayhan Alnar büyük başarı kazandı. Yunanlı seyirciler temsil bitiminde Ayhan Alnar'ı ayakta alkışladılar.

3 Mart 1929: İstanbul'da Rumca olarak yayımlanan Ta Hronika gazetesi, bir Yunan gazetesinden aktardığı tefrikada,"Biz kaçıyorduk, Türkler en vahşiyane intikam hisleri ile geliyorlardı" sözlerine yer vermesi nedeniyle bakanlar kurulu kararıyla kapatıldı. Gazetenin sorumlu müdürü Eleni Mihailidi aleyhine Türklüğe hakaret iddiasıyla dava açıldı. Dava sonucu Madam Mihailidi 3 yıl ağır hapis cezasına mahkum edildi. Kararın Temyiz Mahkemesi tarafından bozulması üzerine davaya yeniden bakıldı. Bilirkişi heyeti raporunda Yunanca agriyotera sözcüğünün metinde vahşi değil şiddetli anlamında kullanıldığını Türklüğe hakaret kastının olmadığını belirtti. Böylece Madam Mihailidi beraat etti.

3 Mart 1883: Mekteb-i Sanayi-i Nefise (Güzel Sanatlar Akademisi) törenle öğretime açıldı. İstanbul'da Arkeoloji Müzesi karşısında, Mimar Valeri tarafından yapılmış bir binada öğrenime başlayan okul, birçok yer değiştirdikten sonra, Fındıklıdaki binaya yerleşti.1927 yılında okul, akademi haline getirildi.1982 tarihinde üniversiteye dönüştürüldü. Halen Mimar Sinan Üniversitesi olarak faaliyetine devam etmektedir

4 Mart 1878: Rodoplarda direniş… Rodoplarda yaşayan insanlar, Osmanlı Devleti ile Rusya arasında imzalanan Ayastefanos yani Yeşilköy antlaşmasıyla yeni kurulan Büyük Bulgaristan’ın sınırları içinde bırakıldıkları için durumu protesto ettiler. Dahası bölgede Bulgar ve Rus egemenliğini tanımayacaklarını bildirdiler. Bazı araştırmacılara göre bu tarih aynı zamanda Rodop Hükümeti Muvakkatesi’nin de kuruluş günüdür.

5 Mart 1905: Türklerin hak ve hukukunu savunan Türkçe ve Bulgarca olarak çıkarılan Efkar-ı Umumiye adlı gazete Bulgaristan’ın başkenti Sofya’da yayınlanmaya başladı.

5 Mart 1946: Soğuk Savaş’ta yeni bir sayfa… İkinci Dünya Savaşı'nda ortaya çıkan ve Sovyetler Birliği ile Doğu Avrupa ülkelerini simgeleyen ''Demirperde'' kavramı ilk kez kullanıldı. İngiltere Başbakanı Winston Churchill tarafından tarih sahnesine çıkarılan kavram, Doğu Avrupa’nın yıkıldığı 1990’lara kadar Sosyalist Bloku yıpratmak amacıyla kullanılan en önemli kavramlardan biri oldu.

6 Mart 1821: Yunan ayrılıkçılardan isyan girişimi. Filiki Eteria’nın başı ve Çar I.Aleksandr’ın yaveri Aleksandros İpsalantis, 3000 kişilik bir kuvvetle isyan girişimi başlattı. Fakat Mora’daki ayrılıkçı Yunan ayaklanmasına destek vermek ve onun başarıya ulaşmasını sağlamak amacıyla Romanya’nın Yaş şehrinde organize edilen ayaklanma başarılı olmadı (amacına ulaşamadı). İpsilanti, bu gelişme üzerine 5 Mart 1822 Boğdan’da yeni bir ayaklanma başlattı. Fakat tüm Balkan halklarını Osmanlı Devleti’ne karşı ayaklandırmayı amaçlayan bu girişiminde de başarılı olamadı.

6 Mart 1925: Günümüzde Bulgaristan sınırları içinde bulunan Silistre kentinde Türkler, milli kimliklerini, haklarını ve kültürlerini korumak ve geliştirmek amacıyla Tuna adlı gazeteyi çıkarmaya başladı.

7 Mart 2004: Batı Trakya’da ırkçı saldırı… Genel seçimlerin yapıldığı gün İskeçe’ye bağlı tarihî Okçular Camii fanatik Yunanlılar tarafından yakıldı. Saldırı Türklerin sağduyulu ve akılcı yaklaşımı sonucu büyük bir gerilime yol açmadan atlatıldı.

8 Mart 1985: Sofya-Ankara arasında gerilim... Türklere yapılan baskılar ve isim değişikliği nedeniyle Türkiye, Bulgaristan ile tüm sportif faaliyetleri askıya aldı. İki ülke arasındaki ilişkiler ancak 90’lı yılların başından itibaren normale dönmeye başladı. 2000’li yıllardan itibaren ise ilişkiler, hem ekonomik hem siyasi alanda oldukça yüksek seviyeye çıktı.

8 Mart 1994: Atina’dan kışkırtıcı adım… Yunan Meclisi’nin 24 Şubat 1994 kabul ettiği “19 Mayıs Pontus Yunanlılarının Soykırımını Anma Günü” yasası Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe girdi. Yunan Meclisinin bölgedeki iyi komşuluk ilişkilerine zarar veren bu girişiminin devamı 24 Eylül 1998’de geldi. Bu tarihte kabul edilen bir yasayla 14 Eylülün, “Türk Devleti Tarafından Küçük Asya Yunanlılığının Soykırımını Anma Günü” olarak kutlanmasına karar verildi.

Durhan GÜLER


 

YORUM BIRAKIN