Balkan Göçmenleri Platformu | BGP

Balkanlar'da tarihte bu hafta : 13 - 19 Haziran


13 Haziran 1878: Berlin Kongresi toplandı. İngiltere ve Almanya'nın baskısıyla toplanan kongrede önemli kararlar alındı. 13 Temmuz 1878’de imzalanan Berlin Antlaşmasıyla bu iki ülkenin çıkarları doğrultusunda Rusya, bölgede güç olmaktan çıkarıldı. Bulgaristan tekrar Osmanlı Devleti'ne bağlı küçük bir prenslik haline getirildi. Sırbistan, Karadağ ve Romanya’nın ise bağımsızlıkları tanındı. Fakat anlaşma Balkanlarda, gerçekte var olan sorunlara çözüm getirmekten çok,  günümüzde de yaşanan hemen hemen tüm sorunların da nedeni oldu. 

13 Haziran 1880: Sofya'dan asimilasyon girişimi. Bulgar Prensliği başbakanı Dragan Tsankov, göçlerden sonra geride kalan Müslüman Pomakların Hıristiyanlaştırılması ve Bulgarlaştırılması için bir genelge yayınladı. Daha sonra Bulgaristan'da temel bir devlet politikası haline gelen bu uygulama, rejim değişikliklerinde bile aynı şekilde ve kararlılıkla devam ettirildi. O kadar ki, Bulgaristan Komünist Partisi bu konudaki uygulamalarıyla eleştirdiği faşist yönetimleri bile arattı. 18 Mayıs 1972'de Parti Merkez Komitesi,  Cuma-i Bala yani Blagoevgrad parti yönetimine gönderdiği kesin talimatta, Yakoruda ve civarındaki köylerde yaşayan Pomakların her ne pahasına olursa olsun zorla Bulgarlaştırılması ve bu konuda kararlı ve hızlı hareket edilmesini istedi. Bu asimilasyonu 1980'lerin başında önce Çingene vatandaşların, daha sonra da Türklerin asimilasyonu yani zorla Bulgarlaştırılması ve Hıristiyanlaştırılması izledi.

14 Haziran 1926: Bulgaristan Türklerinin çıkarlarını savunmayı ve geliştirmeyi amaç edinen Mücadele adlı gazete Plevne’de yani Pleven’de yayınlanmaya başladı. 

15 Haziran 1826: Orduda devrim. Sultan II. Mahmud, Yeniçeri Ocağı'nı kaldırdı. Yerine ''Asakir-i Mansure-i Muhammediye'' adıyla yeni bir askeri teşkilat kuruldu. Bu olay Osmanlı tarihinde ''Vaka-i Hayriye'' (Hayırlı Olay) olarak anıldı. Fakat orduda gerçek anlamda modernleşme Balkan Savaşı yenilgisinden sonra oldu. Bunun meyveleri de Çanakkale ve Türk Kurtuluş Savaşlarında düşmanın ülkeden atılmasıyla görüldü.

15 Haziran 1926: Temel politikası Bulgaristan’da yaşayan Türklerin çıkar ve haklarını korumak ve geliştirmek olan Yeni Söz adlı gazete Şumnu’da çıkarılmaya başlandı.

15 Haziran 1929: Bir Türk gazetesi olan “Bizim Sözümüz”, Romanya’nın Pazarcık ilinde yani günümüzde Bulgaristan sınırları içinde bulunan Dobriç’te yayın hayatına başladı.

15 Haziran 1933: Müslümanlar arasında Hıristiyanlığı yaymak amacıyla 15 günde bir Bulgarca olarak Alman Misyonerler tarafından çıkarılan “Terbiye” adlı gazete Sofya’da yayın hayatına başladı.

15 Haziran 1994: Birleşmiş Milletler’in talebi üzerine, Bosna-Hersek Türk Barış Gücü Görev Kuvvet Komutanlığı’nın ilk birliği Split'e gitti. Ağustos 1994’te intikalini tamamlayan Türk Barış Gücü Görev Kuvvet Komutanlığı, Bosna-Hersek’in Zenitsa bölgesine konuşlanarak bölge sorumluluğunu üstlendi.

16 Haziran 1478: Osmanlı Ordusu, Arnavutluğun merkezi sayılan Kruya kalesini fethetti. Günümüzde tarihi ve turistik bir kent olan Kruya'da Osmanlı Türk kültürünün izleri canlı bir biçimde yaşatılmaktadır. Uzun ve dar bir sokağın iki tarafına dizilmiş dükkânlarda adeta tarihte geçmişe doğru bir yolculuğa çıkılmaktadır. Kenti tarihi ve kültürel açıdan önemli kılan diğer bir olgu da Sarı Saltuk'un mezarının burada bulunmasıdır.

16 Haziran 1960: Sofya'dan azınlık eğitimine darbe. 1952 ile 1956 yılları arasında başta Türklerin eğitim ve kültürel hakları konusunda olumlu açılımlar yapan Bulgaristan, bu yöndeki politikasından 180 derece çark etti. Bulgaristan Kültür ve Milli Eğitim Bakanlığı, bir taraftan halkların kaynaşması adına mülkiyeti Türklere ait azınlık okullarını devletleştirirken, diğer taraftan Türk ve Bulgar öğrencilerin birlikte eğitim görmelerine karar verdi. Türkçe eğitim sorunu 1989'da demokrasiye geçildikten sonra da çözüme kavuşturulmayarak aynı şekilde devam ettirildi.

17 Haziran 1951: Şair Nazım Hikmet Ran Sovyetler Birliğine kaçtı.

18 Haziran 2008: Romanya’nın bir köyünde yapılan belediye başkanlığı seçiminde seçmenler, yeniden aday olan ancak seçim günü ölen belediye başkanını, hayatını kaybettiğini bilmelerine rağmen, rakibinin kazanmasını önlemek için yeniden seçtiler.

 


 

YORUM BIRAKIN