Balkan Göçmenleri Platformu | BGP

Tarihte Balkanlar'da bu hafta: 22 - 29 Kasım

22 Kasım 2005: Atatürk'ün Nutuk'u orijinal metninden Rusça ve Yunancaya çevrildi.

23 Kasım 1968: Aroma Meyve Suyu Fabrikası Bursa'da hizmete açıldı.

23 Kasım 1918: Fransız generali Franchet d'Esperey, işgal orduları komutanı olarak İstanbul'a girdi. Beyaz ata binen Franchet d'Esperey'e, ''bir kral gibi'' tören yapılması tepki çekti.

24 Kasım 1977: Yunanistan, Büyük İskender'in babası Kral II. Philip'in mezarının bulunduğunu açıkladı.

24 Kasım 1934: Cumhurbaşkanı Gazi Mustafa Kemal, Meclisten çıkan kanunla ''Atatürk'' soyadını aldı.

25 Kasım 1896: Türkler arasında Hıristiyanlık propagandası yapmak amacıyla çıkarılan Şems adlı gazete, Bulgaristan'ın Filibe kentinde yayınlanmaya başladı.

25 Kasım 1973:  Yunanistan'da darbe. Yunanistan'daki ayaklanmalar sonunda Başbakan Georgios Papadopulos (Yorgo Papadopulos), cunta tarafından devrildi. Bu sürecin sona ermesinde ve ardından Yunanistan’a demokrasinin gelmesinde Türkiye tarafından yapılan Kıbrıs Barış Harekâtı’nın önemli rolü oldu.


25 Kasım1941:  Bulgaristan "Mihver Devletleri"ne katıldı. Almanya’nın safında yer alan Sofya, büyük Bulgaristan hayalini gerçekleştirmek için Batı Trakya ve Makedonya’yı işgal etti. 9 Eylül 1944’te Sovyet Ordularının ülkeye girmesiyle de savaşın mağluplar tarafında yer aldı.

27 Kasım 1919: Neuilly Barış Antlaşması imzalandı. Bulgaristan ile Müttefikler arasında imzalanan antlaşmayla Batı Trakya’nın ikiye bölündü. Kuzey kısmı; Nevrekop, Ropçoz, Paşmaklı, Eğridere, Darıdere, Kırcaali, Koşukavak, Ortaköy ve Mustafa Paşa kazalarını Bulgarlara bırakıldı. Güneyi ise yani Karaağaç, Dimetoka, Sofulu, Dedeağaç, Gümülcine ve İskeçe’yi kapsayan bölge Yunanistan’a verildi. Yine bu uluslararası antlaşmayla Bulgaristan’da kalan Türklerin eğitim, dini, kültürel, ekonomik hakları garanti altına alındı. Antlaşmadan var olan aşağılayıcı hükümler nedeniyle Bulgarlar rahatsızdır. Çünkü antlaşmaya göre, örneğin, Pernik bölgesindeki madenlerin işletmesi Sırbistan’a bırakılmaktadır. Sahip olduğu az sayıdaki askeri fabrikasını da kapatmak zorundadır. En aşağılayıcı ve onur kırıcı madde canlı hayvanla ilgili olanıdır. Buna göre Bulgaristan, Yunanistan’a 15, Romanya’ya 60, Sırp Hırvat Sloven Krallığı’na 50 adet 18 aylık ile 3 yaş arasında boğa verecektir. Yine verilecek ineklerin, at ve kısrakların, katırların, öküzlerin ve koyunların toplam sayısı sırayla 13.500, 12.500, 2.500, 9200 ve 33.000’dir. Anlaşmada, böyle aşağılayıcı hükümlerin yanı sıra Sofya’nın egemenliğini hiçe sayacak şekilde, giderleri Bulgaristan tarafından karşılanmak üzere biri askeri biri de tazminat olmak üzere iki komisyon kurulması da yer alır. Askeri komisyonun görevi, Bulgar ordusunun silahsızlandırılması, saklanan silahların ortaya çıkarılmasıdır. Tazminat komisyonu ise galiplerin, Bulgaristan’dan alacaklarını tahsil etmektir. Bu gelişmeler iki ülke arasında aynı kaderi paylaşmış olmaktan dolayı yakınlaşmayı ve Türk Kurtuluş Savaşı’nda işbirliği yapılması sonucunu doğurur.


29 Kasım 1943: İkinci Dünya savaşı ve Yugoslavya… Yosip Broz Tito’nun liderliğindeki Yugoslavya Antifaşist Konseyi, kendi hükümetini ilan etti. Bununla Yugoslavya Krallığı’nın Sırbistan, Hırvatistan, Slovenya, Makedonya, Karadağ ve Bosna-Hersek olmak üzere altı federal birimden oluşan devlete dönüştürülmesi tasarlandı. Fakat Boşnaklar kurucu bir millet olarak kabul edilmedi.

29 Kasım 1945: Yugoslav’yada yeni dönem. Yugoslavya’da cumhuriyet ilan eden Kurucu Meclis, ülkenin adını Yugoslavya Federal Halk Cumhuriyeti olarak değiştirdi. Yosip Broz Tito, ülkenin ilk federal düzeydeki başbakanı, daha sonra ise cumhurbaşkanı oldu. 

29 Kasım 1967: Kıbrıs’ta uzlaşma. Yunanistan’ın Türkiye'nin koşullarını kabul etmesi üzerine Kıbrıs’ta bunalım geçici de olsa giderilmiş oldu. 

30 Kasım 1902: Türklerin hak ve çıkarlarını savunan Rağbet gazetesi Filibe’de yani Plovdiv’de yayınlanmaya başladı.

30 Kasım 1951: Sofya’dan zorunlu göçe engelleme… Bulgaristan, yayımladığı bir tebliğ ile Türkiye’ye yönelik zorunlu göçü, kesin olarak durdurduğunu açıkladı. Daha önce Türkleri sınır dışı eden Bulgaristan, Stalin’den gelen talimat üzerine politika değişikliğine gitti. Zorunlu göçü durdurmakla kalmayıp özellikle eğitim konusunda pek çok hak tanıdı. Fakat 1956’da Jivkov’un komünist partinin yönetimin ele geçirmesiyle Müslümanlar için karanlık günler tekrar başlamış oldu.

Durhan GÜLER

YORUM BIRAKIN